تأثیر غیر خطی حمل و نقل دریایی بر رشد اقتصادی شواهدی از کشور ایران

امروزه حمل‌و‌نقل با توسعۀ اقتصادی و اجتماعی دامنۀ گسترده‌تری پیداکرده و به دلیل داشتن نقش زیربنایی تأثیر فراوانی بر فرآیند رشد اقتصادی کشور دارد از این رو، یکی از اجزای مهم اقتصاد ملی به شمار می‌آید. گسترش خدمات حمل و نقل دریایی و توسعه بنادر تأثیر بسزایی بر تجارت بین الملل داشته و به دنبال خود موجب ایجاد رشد و توسعه اقتصاد می‌شود. به همین دلیل امروزه بحث اقتصاد آبی از جدیدترین مباحثی است که در ادبیات رشد اقتصادی نفوذ پیدا کرده است. لذا حمل و نقل کانتینری عامل مهمی بر رشد اقتصادی است. از این رو مطالعه حاضر به بررسی تأثیر حمل و نقل کانتینری بر رشد اقتصادی طی سال‏های 1399 -  1370 با استفاده از الگوی غیر خطی خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی پرداخته است. نتایج مطالعه نشان می‌‏دهد که بر اساس نتایج الگوی خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی، بجز وقفه اول رشد اقتصادی که تاثیر منفی و بی معنی بر رشد اقتصادی داشته است، بقیه متغیر ها از جمله سرمایه فیزیکی، نیروی انسانی و حمل و نقل دریایی تاثیر مثبت و معنی دار بر رشد اقتصادی داشته اند. همچنین بر اساس نتایج کوتاه مدت الگوی غیر خطی خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی، شوک مثبت سرمایه فیزیکی اول تاثیر مثبت و معنی دار،  شوک منفی سرمایه فیزیکی و مفهوم اول تاثیر منفی و معنی دار، شوک مثبت نیروی کار تاثیر منفی و بی معنی، شوک منفی نیروی کار تاثیر منفی و معنی دار، شوک مثبت حمل و نقل دریایی با ضریب 039/6، تاثیر مثبت و معنی دار و شوک منفی وظیفه اول حمل و نقل دریایی تاثیر مثبت و بی معنی بر رشد اقتصادی دارند. نتایج برآورد بلند مدت الگوی غیرخطی بیانگر آن بود که شوک مثبت اول سرمایه فیزیکی منفی و بی معنی، شوک منفی مفهوم اول سرمایه فیزیکی منفی و معنی دار، شوک مثبت نیروی کار منفی و بی معنی، شوک منفی نیروی کار منفی و معنی دار، شوک مثبت حمل و نقل با ضریب 003/6، مثبت و معنی دار و همچنین شوک منفی وقفه اول حمل و نقل دریایی بر رشد اقصادی مثبت و بی معنی می‌باشند. لذا اقتصاددانان و برنامه ریزان رشد اقتصادی را مشروط و منوط به توسعۀ بخش حمل‌و‌نقل و تسهیلات ارتباطی و خدمات وابسته به آن دانسته‌اند. از این رو، برای داشتن رشد موفق باید طیفی از اقدامات در مجاری گوناگون سیاست گذاری، طراحی و به اجرا گذاشته شود تا بتوان به اهداف پایدار در این زمینه دست یافت و با عنایت به روند تشکیل سرمایه و ارزش افزوده در بخش حمل و نقل و کل اقتصاد کشور بیانگر بالابودن پتانسیل بخش حمل و نقل بوده و این پتانسیل در صورت رفع مشکلاتی همچون کم بودن نرخ بازگشت سرمایه و محدودیت‌های قانونی به‌مراتب بالاتر از سطح کنونی قرار خواهد گرفت.